Hefin Jones yn derbyn Medal Wyddoniaeth a Thechnoleg Eisteddfod 2018

21 Ebrill 2018

Cyflwynir Medal Wyddoniaeth a Thechnoleg yrEisteddfod Genedlaethol eleni i Hefin Jones, Caerdydd, am ei gyfraniad hyd-oes i wyddoniaeth drwy gyfrwng y Gymraeg.  

Cyhoeddwyd hyn yng nghyfarfod diweddar Cyngor yr Eisteddfod yn Aberystwyth.

Yn wreiddiol o Bencader, Sir Gaerfyrddin, graddiodd a chwblhau doethuriaeth ym Mhrifysgol Llundain.  Yn dilyn cyfnodau ymchwil yn Wellsbourne, Swydd Warwick a Choleg yr Imperial, Llundain fe’i penodwyd yn uwch ddarlithydd yng Nghaerdydd yn 2000.

Yn ogystal â’i waith ymchwil ar effeithiau newid hinsawdd ar fioamrywiaeth mae Hefin yn ddarlithydd ysbrydoledig ac wedi cyfrannu’n helaeth i ystod eang o gynlluniau gradd megis Ecoleg, Sŵoleg, Bioleg a Microbioleg. O’i benodiad ddeunaw mlynedd yn ôl bu ar flaen y gad yn datblygu rhannau helaeth o ddarpariaeth cyfrwng Cymraeg y cynlluniau gradd yn Ysgol y Biowyddorau, ynghyd â chynnig, cyn dyfodiad y Coleg Cymraeg Cenedlaethol, yr unig gyfleoedd i astudio trwy’r Gymraeg i fyfyrwyr meddygol y brifysgol.

Er 2011 mae Hefin wedi bod yn Ddeon y Coleg Cymraeg Cenedlaethol; yn gadeirydd y Bwrdd Academaidd ac yn aelod o Fwrdd Cyfarwyddwyr y Coleg, ynghyd ag amryw o bwyllgorau a phaneli eraill cysylltiedig.  Bu’n gadeirydd Bwrdd Golygyddol Gwerddon; parha i fod ar Fwrdd Golygyddol y cyfnodolyn ynghyd â Bwrdd Golygyddol Y Traethodydd. Am gyfnod bu’n ladmerydd dros Gymru ar Fwrdd Ymddiriedolwyr yr Ymgyrch dros Wyddoniaeth a Pheirianneg gan gyflwyno tystiolaeth i Lywodraeth Cymru ar yr angen am Weinidog / Prif Ymgynhorydd dros Wyddoniaeth.       

Mae’n llais ac wyneb cyfarwydd ar radio a theledu. Mae wedi ysgrifennu’n helaeth ar bynciau gwyddonol, gan gynnwys agweddau moesol datblygiadau gwyddonol, mewn cynifer o gyhoeddiadau (e.e. Cynefin, Dan Haul, Y Faner, Y Gwyddonydd a’r Tyst). Mae ganddo hefyd ddiddordeb byw yn yr ymgom rhwng gwyddoniaeth a chrefydd, llynedd cyhoeddodd ar y cyd gyda’r Dr Noel Davies gyfrol gan Wasg Prifysgol Cymru: Cristnogaeth a Gwyddoniaeth.

Yn llysgennad effeithiol dros ei ddisgyblaeth fe’i gwelir hefyd yn cyflwyno gwyddoniaeth - yn arbennig felly ar faterion amgylcheddol ac entomolegol, ei arbenigedd - trwy gyfrwng y Gymraeg i gynulleidfaoedd eang o bob oed.

Bydd Hefin yn cael ei anrhydeddu gyda Medal Wyddoniaeth a Thechnoleg yr Eisteddfod Genedlaethol mewn seremoni arbennig yn ystod wythnos yr Eisteddfod.

Cynhelir Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd ym Mae Caerdydd o 3-11 Awst.  Am ragor o wybodaeth ewch ar-lein, www.eisteddfod.cymru.