Helfa Hanes Hedd Wyn

13 Mai 2016

Ddydd Mawrth (17 Mai), bydd cyfle i blant ysgolion cynradd Ynys Môn fynd draw i Oriel Ynys Môn i fod yn rhan o brosiect cyffrous am hanes Hedd Wyn a’r Rhyfel Byd Cyntaf.

Mae Aled a Dafydd Hughes o Cowbois Rhos Botwnnog a’r bardd coronog, Guto Dafydd yn arwain cyfres o weithdai ar hyd a lled Gwynedd a Môn i gasglu cyfraniadau creadigol a fydd yn sail i waith a fydd yn cael ei berfformio yng nghyngerdd agoriadol Eisteddfod Genedlaethol Ynys Môn y flwyddyn nesaf.  Dyma’r gweithdy cyntaf i’w gynnal ar Ynys Môn a’r gobaith yw y bydd yn ysbrydoli Aled, Dafydd a Guto.

Mari Lloyd Pritchard sy’n cydlynu’r prosiect, a dywedodd, “Rydym wrthi’n nodi canmlwyddiant y Rhyfel Byd Cyntaf ar hyn o bryd, ac mae 2017 am fod yn flwyddyn bwysig i ni yng Nghymru, wrth i ni gofio am Hedd Wyn a’r Gadair Ddu yn yr Eisteddfod.  Mae’r prosiect hwn wedi’i ysbrydoli gan hanes Hedd Wyn, ond y bwriad yw ei agor allan yn ehangach a chofio am y genhedlaeth gyfan a gafodd eu heffeithio gan y Rhyfel.

“Mae gweithdai cymunedol yn rhan fawr o’r gwaith hwn.  Maen nhw’n gyfle i glywed a rhannu straeon sydd wedi’u pasio o genhedlaeth i genhedlaeth, ac o bosib, dyma’r tro olaf i ni allu casglu straeon ac atgofion gan y rheini sy’n adnabod rhywun a fu’n rhan o’r Rhyfel, naill ai yn ymladd, neu yma yng Nghymru yn ystod y cyfnod.

“Rydym yn rhedeg gweithdai gyda phobl o bob oed.  Mae rhyfel yn bwnc a thema oesol, ac rydym eisiau clywed barn ac ymateb pob cenhedlaeth.  Bydd Aled, Dafydd a Guto yn rhan bwysig o’r gweithdai, a’r gobaith yw y bydd y gerddoriaeth a’r geiriau’n cael eu hysbrydoli gan gynnwys y gweithdai, gan ei wneud yn brosiect cymunedol go iawn.

“Bydd yr ysgolion hefyd yn cael eu hannog i gymryd rhan yn ein Helfa Hanes, a’r gobaith yw y bydd y plant yn mynd yn ôl i’w cymunedau ac yn darganfod mwy am effaith y Rhyfel Byd Cyntaf ar eu pentref neu dref.  Faint o fechgyn yr ardal a gollwyd yn y Rhyfel?  Sut beth oedd byw yn yr ardal ganrif yn ôl?  Oes gan unrhyw un yn lleol straeon diddorol am y cyfnod? 

“Gyda help staff yr Ysgwrn, Parc Cenedlaethol Eryri, Siwan Llynor, yr awdures Haf Llewelyn a Shirley Williams o Amgueddfa’r Ffiwsilwyr Cymreig, bydd cyfle i’r plant ddysgu mwy am Hedd Wyn, cyfnod y Rhyfel Mawr a’i effaith ar y gymuned. Y nod yw bod y plant yn cael eu hysbrydoli i greu darn o waith creadigol mewn ymateb i hanes y Rhyfel Mawr a’u teimladau am yr hyn ddigwyddodd gyda’r bwriad o greu deunydd gwerthfawr i Aled, Dafydd a Guto wrth iddyn nhw gyfansoddi’r gerddoriaeth a’r geiriau.”

Yn ogystal â’r cyngerdd a’r gweithdai cymunedol, dyma fydd prosiect côr yr Eisteddfod ar gyfer 2016-17.  Bydd yr ymarferion yn cychwyn yn yr hydref a chyhoeddir rhagor o wybodaeth bryd hynny.  Bydd y cerddor John Quirk yn cydweithio’n agos gyda’r tîm er mwyn tynnu popeth ynghyd i greu perfformiad cofiadwy yn yr Eisteddfod.

Mae’r prosiect hwn yn bartneriaeth rhwng yr Eisteddfod Genedlaethol, Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri, Cyngor Gwynedd, Cyngor Ynys Môn, Cyngor Celfyddydau Cymru a Cherddorfa Genedlaethol Gymreig y BBC.

Cynhelir Eisteddfod Genedlaethol Ynys Môn ger pentref Bodedern o 4-12 Awst 2017.  Am ragor o wybodaeth ewch i www.eisteddfod.cymru

Replica y Gadair DduReplica o gegin Yr Ysgwrn, Plas Tan y BwlchPlant ysgolion Gwynedd yn dysgu am y Rhyfel MawrPlant ysgolion Gwynedd yn dysgu am y Rhyfel MawrPlant ysgolion Gwynedd yn dysgu am y Rhyfel Mawr