Pendevig - Adwaith Drydanol i Draddodiad

18 Mai 2018

“Mae ‘na egni anhygoel yn y sîn gerddoriaeth yng Nghymru ar hyn o bryd, a’n bwriad ni yw gwneud i’r egni yma ffrwydro ar lwyfan y Pafiliwn eleni.” 

Geiriau Angharad Jenkins, aelod o’r band byd-enwog, Calan, ac un o griw Pendevig, grŵp cwbl newydd sy’n cyfuno rhai o sêr mwyaf cerddoriaeth Cymru mewn prosiect cyffrous sy’n sicr o wneud i bobl ail-feddwl am gerddoriaeth Gymraeg traddodiadol. 

Mae’r band yn paratoi i ryddhau’u sengl gyntaf, Lliw Gwyn, ar Synau Pendevig, sydd wedi’i ddewis fel Trac yr Wythnos BBC Radio Cymru yr wythnos nesaf, cyn dyddiad y rhyddhau ar 25 Mai.

“Fe fyddwn ni’n gwthio ffiniau pob math o gerddoriaeth,” meddai hi, wrth sôn am berfformiad cyntaf Pendevig yng Nghymru, yng nghyngerdd nos Iau wythnos yr Eisteddfod.  “Ac fe fyddwn ni’n plethu gwahanol genres o ddiwylliant ynghyd er mwyn creu cyfuniad cwbl annisgwyl.  Troi’r traddodiadol ar ei ben a chreu traddodiad cerddorol newydd, a’r cyfan oll yn fyw ar lwyfan y Pafiliwn.

Mae prosiect Pendevig wedi’i ariannu gan Gyngor Celfyddydau Cymru, a chydag aelodau’r band yn rai o gerddorion blaenllaw a mwyaf dawnus y sîn, hawdd fyddai galw’r criw yn supergroup.  Mae holl aelodau Calan yn rhan o Pendevig - Angharad Jenkins ar y ffidil, Bethan Rhiannon ar yr acordion a llais, Sam Humphreys ar y gitâr, Alice French ar y delyn, a Patrick Rimes ar y ffidil, pibgorn, chwiban, synths a phiano.

Aelodau eraill y grŵp yw Gwilym Bowen Rhys (Plu / Bendith), Iestyn Tyne (Patrobas),  Jordan Price Williams (Elfen / Vrï, Aneurin Jones (Vrï), a Jamie Smith ac Iolo Wheelan (Jamie Smith’s Mabon). Yn ychwanegu elfennau ffync a jazz i’r gerddoriaeth mae Greg Sterland ar y sacsoffon denor, Jake Durham ar y trombôn, Ted Smith ar y trwmped ac Aeddan Llywelyn ar y bas dwbl a’r bas trydan.

Er mai gwerin yw maes naturiol y rhan fwyaf o’r cerddorion, nid prosiect gwerin mo Pendevig.  “Yn bendant dylanwad gwerin yw craidd y gerddoriaeth ond mae dylanwadau cerddorol eraill megis jazz, ffync, drum’n’bass, rap, roc a phop yn dod a’r gerddoriaeth yn fyw mewn ffordd gwbl newydd,” meddai Angharad.  “Ein nod yw denu cynulleidfa newydd tuag at gerddoriaeth draddodiadol, a chreu rhywbeth sy’n dathlu’r datblygiad aruthrol yn y sîn werin yma yng Nghymru dros y 5-10 mlynedd diwethaf. Ry' ni’n trïo manteisio ar yr egni newydd sydd yn y sîn ar hyn o bryd, a’i ddod yn fyw ar lwyfan y Pafiliwn.”

Ond mae gorwelion Pendevig yn ehangach na Chymru’n unig a’r bwriad yw mynd â’r traddodiadol ar ei newydd wedd gyffrous allan i’r byd, gan gychwyn yng Ngŵyl Ryng-Geltaidd Lorient, Llydaw, a hynny ychydig ddyddiau cyn eu perfformiad ar lwyfan Pafiliwn yr Eisteddfod.  “Mi oeddwn i wedi gweld beth oedd rhai o’r gwledydd eraill wedi’i wneud yn y gorffennol yn ystod Gŵyl Lorient, The Usual Suspects pan oedd hi’n flwyddyn yr Alban er enghraifft, yn cyfuno offeryniaeth o fyd jazz gydag offeryniaeth gwerin draddodiadol.  A ro’n i bob amser yn awchu i ninnau gael cyfle i arbrofi a chreu sioe go iawn yn yr ŵyl. 

“Mae hi’n flwyddyn Cymru yn Lorient eleni, ac roedd hwn yn gyfle rhy dda i’w golli, felly dyma ni - ein cyfle ni i ddangos gwedd gwbl newydd ar y sîn yng Nghymru ar draws y byd Celtaidd.

Yn ogystal â cherddoriaeth, mae’r sioe hefyd yn plethu barddoniaeth a llenyddiaeth, yn ogystal â chynnig gwledd weledol i’r gynulleidfa, gyda dawnsio clocsio a dawnsio creadigol yn dod a dimensiwn arall i’r gerddoriaeth. “Bydd darnau acwstig gydag offerynnau traddodiadol i’r sioe yn cyferbynnu gyda darnau epig, llawn egni. Byddwn hefyd yn adfywio'r hen draddodiad o gyflwyno llenyddiaeth gyda phastwn, ond mewn ffordd wahanol iawn.”

Yn ddiweddar, bu’r band yn recordio yn stiwdio eiconig Monnow Valley, cartref campweithiau cerddorol gan Led Zeppelin, Queen, Oasis, Stereophonics, a Black Sabbath i enwi dim ond rhai. Meddai Angharad am y profiad “Profiad hollol anhygoel!  Nid yn unig oherwydd y cerddorion gwych oedd wedi bod yno o’n blaenau ni, ond hefyd oherwydd ei leoliad heddychlon yng nghanol y wlad, gyda chaeau gwyrdd o’n cwmpas a’r afon yn llifo gerllaw.”

Yn eu hwythnos yn y stiwdio, llwyddodd y band i recordio pob darn, a hynny’n hollol fyw. “Mi lwyddon ni i ddal yr egni amrwd ‘ma drwy recordio popeth yn fyw. Roedden ni mewn rhyw fath o bybl cerddorol am wythnos gyfan – doedd dim wifi felly doedd gennym ni ddim cysylltiad gyda’r byd tu fas. Felly roedd y gerddoriaeth a’r syniadau yn llifo mor rhwydd!”

Ac fe fydd cyfle i bawb fwynhau’r syniadau a’r gerddoriaeth, y cyfuniad cyffrous o genres cerddorol a chelfyddydol yn cael eu tynnu ynghyd i greu perfformiad unigryw a chwbl newydd yn ystod yr Eisteddfod eleni.  “Rydyn ni i gyd yn edrych ymlaen at berfformio ar lwyfan y Pafiliwn yn yr Eisteddfod yng Nghaerdydd eleni.  Un noson i ddangos sut mae’r sîn wedi datblygu ac esblygu.  Ac os nad oeddech chi’n meddwl eich bod chi’n ffan o’r byd gwerin, ail feddyliwch a dewch draw i brofi adwaith drydanol i draddodiad yng ngwir ystyr y gair.”

Disgwyliwch yr annisgwyl - nid sioe gwerin yw hon, ond parti mawr yn dathlu’r datblygiad gwerin sy’n digwydd yng Nghymru ar hyn o bryd, ac yn dod â llwyddiant Tŷ Gwerin i lwyfan unigryw y Pafiliwn – am un noson yn unig, nos Iau 9 Awst am 20:00.  Tocynnau ar gael o www.eisteddfod.cymru / 0845 4090 800.

Gwyliwch fideo Lliw Gwyn gan Pendevig yma -