Yr Eisteddfod yn cyhoeddi Arweinydd Cymru a'r Byd

18 Mai 2018

Iori Roberts o Norwy fydd Arweinydd Cymru a’r Byd, yn Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd eleni. 

Bydd yn cael ei anrhydeddu mewn seremoni ar gychwyn Cymanfa Ganu’r Eisteddfod a gynhelir fore Sul 5 Awst yn y Pafiliwn, yn Theatr Donald Gordon, Canolfan Mileniwm Cymru.

Yn wreiddiol o Amlwch, Ynys Môn, aeth Iori Roberts i’r brifysgol ym Mangor, lle bu’n aelod o’r Cwmni Drama dan ofal John Gwilym Jones, wrth astudio Ffiseg.  Ond roedd tynfa’r byd mawr yn ormod iddo, ac yn 1964, gadawodd Cymru ar gwch yn cario bananas a theithio i Jamaica, lle bu’n gweithio mewn ysgol ym Mae Morant am dair blynedd hapus.  Dychwelodd i Gymru am dair wythnos cyn parhau â’r teithio gan hedfan i Uganda i weithio fel athro mewn ysgol yn Gulu am dair blynedd.

Dychwelodd i Gymru gyda’i deulu ifanc a threulio blwyddyn fel athro yn Ysgol Emrys ap Iwan, Abergele, ond roedd yr awydd i weld y byd yn ormod unwaith eto, a symudodd yn ôl i India’r Gorllewin gan dreulio dwy flynedd yn dysgu yn Ynysoedd y Cayman.  Dychwelodd i Brydain fel athro yng ngogledd Lloegr, cyn symud, ‘am y tro olaf’, i Norwy. 

Gyda nifer o Gymry’n byw yn Oslo, aeth ati gyda dau ffrind i gychwyn Cymdeithas Cymry Oslo.  Bu’n byw yn Norwy am bron i ddeng mlynedd ar hugain cyn ‘hanner ymddeol’ a dychwelyd i Uganda i weithio’n wirfoddol gyda mudiad sy’n edrych ar ôl plant amddifad am dair blynedd. 

Ar ôl symud yn ôl i Norwy, bu’n mynd â grŵp draw i Watoto, Uganda, bob blwyddyn, i adeiladu tai ar gyfer y plant amddifad.  Mae Iori a’i wraig hefyd wedi bod yn gweithio mewn rhan ddifreintiedig o Uganda yn rhedeg cyrsiau ar sut i wneud profion ffiseg.

Erbyn hyn, mae Iori’n ôl yn Norwy, ond eleni, cawn ei groesawu adref i Gymru ac i’r Eisteddfod fel Arweinydd Cymru a’r Byd yma ym Mae Caerdydd, a gynhelir o 3-11 Awst. 

Am ragor o wybodaeth am yr Eisteddfod ac i brynu tocynnau ar gyfer y Gymanfa Ganu ewch i www.eisteddfod.cymru / 0845 4090 800.