Arddangosfa Rithwir Epona

Mae’r Lle Celf yn bod yn ddyfeisgar wrth ddathlu’r celfyddydau yn yr amseroedd anodd hyn

Mae’r arddangosfa rithwir gyffrous sy’n dwyn y teitl Epona yn sicrhau bod yr elfen gelfyddydau gweledol ar gael i bobl ei gwerthfawrogi yn yr Eisteddfod AmGen.

Ym Mehefin 1940 cafodd Mynydd Epynt (cyfeiriad grid SN961464) ei feddiannu gan y Swyddfa Ryfel. Gwasgarwyd y 400 o Gymry a fu'n ffermio ar y mynydd a'r saith cwm o'i amgylch a throi’r ardal yn faes tanio i'r fyddin. Hyd heddiw mae rhannau helaeth o'r bryniau yn dal dan reolaeth y Weinyddiaeth Amddiffyn ac ar gau i'r cyhoedd.

Daw enw Epynt o'r gair Brythoneg epo-s 'ceffyl(au)' - sy'n rhoi enw'r dduwies Geltaidd Epona a'r gair Cymraeg ebol - a hynt, a'r ystyr yw 'lle crwydra ceffylau'.

Ynghyd ag amddiffynnydd ceffylau roedd Epona yn dduwies ffrwythlondeb ac mae’n cael ei chysylltu â Rhiannon yn y Mabinogi. Yn ei thro roedd Rhiannon (Y Frenhines Fawr) yn cael ei hystyried yn dduwies aileni, doethineb, trawsnewid ac ysbrydoliaeth artistig.

Gan gofio Troad Allan Epynt 80 mlynedd yn ôl, rhoddwyd gwahoddiad i artistiaid i ddychmygu sut fyd yr hoffen nhw ei weld ar ôl i’r haint C-19 basio.

Mae Epona yn cynnwys gwaith gan 31 artist sydd i gyd wedi arddangos yn Y Lle Celf yn yr Eisteddfod Genedlaethol o’r blaen. Yn eu plith mae 16 sydd un ai wedi ennill Y Fedal aur am Gelfyddyd Gain neu'r Fedal Aur am Grefft a Dylunio.

Er iddynt gael eu cyfyngu i ddelweddau dau ddimensiwn neu symudol, mae’n syndod sut mae’r artistiaid wedi ymateb i’r gorchwyl. Mae’r cyfrwng a ddefnyddiwyd yn amrywio o ddarlunio, paentio a gludwaith, i ffotograffiaeth, fideo ac animeiddio.

Mae sawl un wedi dychmygu Epynt yn y gorffennol a rhai yn ymwneud â’r presennol, tra bod eraill yn dyheu am well fyd wedi C-19.

Artistaid Epona

Manon Awst                             https://manonawst.com

Billy Bagilhole                           https://www.billybagilhole.co.uk

Iwan Bala                                  https://www.iwanbala.com

Hannah Cash   

Morag Colquhoun                    https://www.moragcolquhoun.com

Lowri Davies                            https://www.lowridavies.com

Peter Davies    

Tim Davies                               http://www.timdaviesartist.com

Nerea Martinez de Lecea           https://icantnot.com

Marian Delyth   

Carwyn Evans                            https://carwynevans.com

Peter Finnemore                        https://peterfinnemore.com

Sean Harris                               https://echo-maker.com/

Catrin Howell                            http://www.catrinhowell.com

Aled Rhys Hughes                     http://www.aledrhyshughes.co.uk

Angharad Pearce Jones             http://www.angharadpearcejones.com

Julia Griffiths Jones                   https://www.juliagriffithsjones.co.uk

Paul R Jones                              https://www.axisweb.org/p/pauljones

Anna Lewis                               https://www.annalewisdesign.com

Elfyn Lewis                                https://www.elfynlewis.com

Gwenllian Llwyd           

Efa Lois                                    https://efalois.cymru

Christine Mills  

Eleri Mills                                 https://www.elerimills.co.uk

Luned Rhys Parri          

Anthony Shapland                    http://www.anthonyshapland.com

André Stitt                                http://www.andrestitt.com

Jennifer Taylor                          https://www.jennifertaylor.co

Daniel Trivedy                          http://www.danieltrivedy.com

Sean Vicary                              https://www.seanvicary.com

Emrys Williams                         http://www.emryswilliams.co.uk